Logo
975
946
4
18.58
18.41
21.09

İşçi ve işverenler dikkat! 30 Haziran'da sona eriyor

Türkiye Haziran ayı ile yeni bir normalleşme dönemine de girmiş bulunacak. Bu hususta sosyal hayattaki yeniliklerle birlikte çalışma düzeninde de bazı değişiklikler söz konusu olacak. İş kanunu geçici onuncu maddesi gereğince işverenlere getirilen ücretsiz izne gönderme hakkı 30 Haziran’da sona erecek. Uzatma olmaz ise bu tarihten sonra ücretsiz izin için işçinin de rızasının alınması istenecek.

Pandemi ile birlikte İş Kanunu'na eklenen geçici onuncu madde ile fesih yasağı konulmuştu. Bu yasak daha sonra gelişmelere göre uzatılmış ve son tarih olarak da 30 Haziran 2021 duyurulmuştu. Fesih yasağının yani işten çıkartma yasağının olması işverenler açısından bir zorluk oluşturacağı için yasa koyucu burada işverene tek taraflı ücretsiz izne gönderme hakkı da sağlanmıştı.

Yasa gereği ücretsiz izin tek taraflı olamazken burada işveren ve işçinin karşılıklı rızası isteniyor. fakat bu dönemde fesih yasağı olduğu için bu hak geçici olarak sağlandı. Bu yüzden çalışanlar mağduriyet yaşayacağı için bu kez yasa koyucu nakdi ücret desteğini getirerek ücretsiz izinde olan çalışanlara karşılıksız maaş ödenmesine karar kıldı. Bu nedenle işveren işçiyi işten çıkartamadı ama ücretsiz izne yollayabildi, işçi de ücretsiz izindeyken son artışla birlikte aylık 1.500 TL ücret alabildi.

30 Haziran itibariyle fesih yasağı ve dolayısıyla tek taraflı ücretsiz izne gönderme hakkı veren geçici onuncu madde hükümleri ortadan kalkacak. Yeni bir uzatma kararı alınmazsa bu tarihten itibaren artık normal düzene geçiş olacak. Kısa Çalışma Ödeneği de biteceğinden işçilerin primleri 30 gün üzerinden yatırılacak, mesailer haftalık 45 saat olarak uygulanıp maaşlar tam ödenecek. Bu durumda işten çıkartma uygulaması da eskisi gibi yasalar çerçevesinde gerçekleşecek.

Yine işçiler kendi istek ve kusurları haricinde çıkartılırlarsa kıdem tazminatlarını yasanın çizdiği çerçeve dahilinde alacaklar. Ücretsiz izin uygulaması da yine İş Kanunu'nda tarif edildiği gibi yapılacak. İş Kanunu'nun 22. maddesi "Çalışma koşullarında esaslı bir değişikliği ancak durumu işçiye yazılı olarak bildirmek suretiyle gerçekleştirilebilir. Bu şekle uygun olarak yapılmayan ve işçi tarafından altı işgünü içinde yazılı olarak kabul edilmeyen değişiklikler işçiyi bağlamaz. İşçi değişiklik önerisini bu süre içinde kabul etmezse, işveren değişikliğin geçerli bir nedene dayandığını veya fesih için başka bir geçerli nedenin bulunduğunu yazılı olarak açıklamak ve bildirim süresine uymak suretiyle iş sözleşmesinin feshi sağlanabilir.

İşçi bu durumda 17 ile 21'inci madde hükümlerine göre dava açabilir. Taraflar aralarında anlaşarak çalışma koşullarını her zaman değiştirebilir." Hükmünü getirmiştir. Ücretsiz izin işçinin ücretini almasını engelleyen bir durum olarak işçi aleyhine esaslı değişiklik niteliği taşımaktadır. Bu yüzden işçinin rızası olmadan ücretsiz izin uygulaması yapılamayacak, yapılırsa işçiye haklı fesih ile tazminat hakkı verecektir.

30 Haziran'dan sonra yapılacak işten çıkartmalarda da işverenlerin çok dikkatli olması gerekmektedir. Nedensiz yapılan işten çıkartmalarda kesinlikle işçinin tazminatı tam ve zamanında ödenmelidir. Bu şekilde ödenmeyen tazminatlar için işçilerin arabulucuya gitme hakları bulunmaktadır. Yalnızca ekonomik sıkıntılar neden gösterilerek yapılan işten çıkartmalar sebepsiz sayılacaktır. İşçiler açısından da 1475 sayılı yasanın 14. Maddesinde sayılan istisnalar dışında istifa etmek suretiyle ayrılmak tazminat hakkını öldürmektedir. Bu yüzden istifa ederken bunlara dikkat etmek gerekmektedir.

 

İlgili Haberler

Okunanlar